"Betaalbare werkruimte voor makers onder druk"

Publicatie datum: 26-02-2026

Betaalbare werkruimte voor makers staat onder druk, en de gemeente moet concrete keuzes maken, zo stelt Stichting Makers aan het IJ in een ingezonden brief aan het Parool.

Makers aan het IJ zegt in de brief dat het de ambitie van de gemeente steunt om het Hamerkwartier te ontwikkelen tot een creatieve productiewijk, maar roept de politiek dringend op om dit met concrete en bindende maatregelen waar te maken. Makers aan het IJ vertegenwoordigt ruim honderd ondernemers. Een belangrijk deel van hen huurt op het Zamenhofterrein, naast chemische fabriek Ketjen.

De hele brief is te downloaden onderaan deze pagina.

 

Zonder harde afspraken dreigt het bestaande ambachtelijke en creatieve ecosysteem volgens de brievenschrijvers te verdwijnen door stijgende huren en de nadruk op woningbouw. Al dertig jaar is in Amsterdam-Noord een sterke makerscultuur gegroeid met werkplaatsen, ateliers en studio’s die bijdragen aan leefbaarheid, stageplekken en buurtactiviteiten. Dit karakter is volgens de brievenschrijvers kwetsbaar en ontstaat niet vanzelf. In de pas aangepaste plannen voor het Hamerkwatier wordt minder bedrijfsruimte gerealiseerd, terwijl betaalbare werkplekken juist cruciaal zijn voor kleine ondernemers.

 

De stichting pleit daarom voor huurprijsplafonds voor ambachtelijke werkruimtes, duidelijke afspraken met ontwikkelaars en één verantwoordelijke partij voor beheer en betaalbaarheid. Alleen zo kan het Hamerkwartier daadwerkelijk een wijk blijven waar wonen en maken duurzaam samengaan. 

 

Na jaren van stilstand in de ontwikkeling van het Hamerkwartier in Amsterdam-Noord is de weg vrij om 6500 nieuwe woningen te bouwen. De plannen zijn aangepast na bezwaren van chemiefabriek Ketjen. In de aangepaste plannen staat dat op de Hamerkop minder bedrijfsruimte wordt gerealiseerd om het aantal woningen te halen. Dit wordt deels ‘gecompenseerd’, zo stelt de raadsinformatiebrief van 19 februari, doordat het ‘goed functionerende Zamenhofbedrijventerrein’ nog vijftien jaar kan blijven. Daarmee lijkt het behoud van ambachtelijk ondernemerschap vooral daar te worden geconcentreerd.

 

Maar ook op het Zamenhofterrein staat dit ondernemerschap onder druk, zo stelt Makers aan het IJ in de brief. "Panden wisselen van eigenaar en huren stijgen fors. Dat kleine ondernemers hier nu nog kunnen werken, is vooral te danken aan een handvol oude eigenaren met een sterke buurtbinding, die de huren bewust laag houden. Dat is echter geen duurzaam beleid voor de lange termijn," zo staat in de brief.

 

"Na het vertrek van de scheepsbouw heeft zich in Noord een sterke ambachtelijke ondernemerscultuur ontwikkeld. Al dertig jaar zijn hier honderden werkplaatsen gevestigd van timmerlieden, sieradenmakers, restauratieateliers, kunstenaars, muziekstudio’s en andere makers. Zij zijn actief in de wijk, creëren stageplekken, organiseren openatelierdagen en buurtprogramma’s, en dragen zo bij aan de leefbaarheid en sociale samenhang. Ze zorgen voor levendigheid op straat, overdag én ’s avonds."

 

"Daarom roepen wij de gemeente en het Projectbureau Hamerkwartier op tot actie. Stel duidelijke limieten aan de huurprijzen van ambachtelijke werkruimtes in de plint van het nieuwe Hamerkwartier, zoals ook is gebeurd bij Loods 6. Andere constructies zijn denkbaar, zoals een sociaal huurplafond voor kleine bedrijven. Zorg er bovendien voor dat één partij verantwoordelijk wordt voor het beheer en de betaalbaarheid van werkruimtes in de wijk, bijvoorbeeld door de Plintorganisatie nieuw leven in te blazen. Leg deze afspraken vast in bindende eisen aan ontwikkelaars.

 

Nieuwe én bestaande bewoners verdienen een wijk met karakter: een wijk waar wordt gemaakt, waar je de kunstenaars kent die kinderworkshops en buurtfestivals organiseren, waar jongeren een stageplek vinden bij fotografen en meubelmakers. De makers zijn er al. De gemeente hoeft hun alleen de ruimte te geven om te blijven en zich verder te ontwikkelen."